By 
Als je het atelier van Peter Vial binnenstapt, weet je meteen waar je bent. Werk staat overal. Aan de muren, op tafels, tegen elkaar aan geleund op de vloer. Een bezoeker zei het ooit hardop: ‘Het lijkt wel een museum hier.’ Peter haalde zijn schouders op. Voor hem is het gewoon de plek waar hij creëert.
Peter Vial (1957) is autodidact. Hij begon met schilderen, zoals veel makers beginnen, maar merkte al snel dat het beeld niet ophield bij het doek. Dat het verder wilde. Dat hij verder wilde. Dus volgde hij dat gevoel, zonder te weten waar het naartoe zou leiden. Keramiek, glas, materialen met een verleden. Wandobjecten en sculpturen die opgebouwd zijn uit losse elementen die hij rangschikt, verschuift en opnieuw samenbrengt totdat er iets ontstaat dat klopt. ‘Dat moment dient zich vanzelf aan,’ zegt hij. ‘En is meestal stiller dan het proces ernaartoe.’
Stilzitten is geen optie. Dat is geen pose, dat is de simpele waarheid van wie Peter is. Een idee dat begint als een vaag vermoeden groeit al werkend uit tot iets wat hij zelf nog niet kende. Hij weet van tevoren niet wat hij maakt. Hij weet alleen dat hij het moet maken om erachter te komen.
Wat zijn werk zo herkenbaar maakt, is iets wat je op het eerste oog bijna mist. De voeg. Waar andere makers de naden wegwerken, zet Peter ze juist in het licht. De voeg is in zijn werk geen opvulling maar een lijn, een ritme, een tekening. Hij stuurt het oog, brengt spanning aan, bepaalt het beeld mee. Mensen zien eerst de kleur en de vormen, zegt hij, maar de onderliggende structuur wordt gedragen door die lijnen. In dat detail zit de hele filosofie van zijn werk: niets is toevallig, ook niet wat klein lijkt.
Hij werkt het liefst met materialen die al een leven achter zich hebben. Fragmenten. Dingen die ergens vandaan komen, die gebruikt zijn of afgedankt. Afgedankte satellietschotels worden ondergrond voor nieuwe werken. Dat spreekt hem aan, die gedachte dat iets wat verlaten is opnieuw betekenis kan krijgen. ‘Niet alles hoeft nieuw te zijn om opnieuw te kunnen beginnen,’ zegt hij. Het klinkt eenvoudig. Het is ook de kern van alles wat hij maakt.
Zijn dag begint zonder strak plan. Hij kijkt naar wat er ligt. Pakt iets op, legt het neer, schuift het opzij. Soms ontstaat er snel een richting, maar vaker is het zoeken. Opbouwen en afbreken. Dat ritme hoort erbij, zegt hij, en hij zegt het zonder frustratie. Juist in die fase, als het werk alle kanten op kan en niets echt klopt, ontstaat vaak het meest interessante. De twijfel is geen vijand. Het is het proces.
Zijn werken heten Fractured Nature en Variations on Mondriaan. Titels die iets zeggen over de spanning die hij opzoekt: tussen orde en vrijheid, tussen wat uiteen valt en wat toch samenkomt. Een landschap dat lijkt te groeien en tegelijk uit elkaar valt. Bloemachtige vormen die zich door een architectonische structuur bewegen. Kleuren die naar binnen trekken terwijl lijnen alles bij elkaar houden.
Wat hij wil dat mensen beleven wanneer ze naar zijn werk kijken? ‘Ik wil dat mensen eerst voelen, nog vóórdat ze het willen begrijpen.’ Even blijven hangen. Hun eigen verbanden leggen. Het werk geeft geen vast verhaal, zegt hij. Het nodigt uit. In die openheid, die ruimte die hij bewust laat, ontstaat de echte communicatie met de kijker. Als het werk een persoonlijke ervaring toelaat, dan is het geslaagd.
Hij maakt voor zichzelf, maar het werk is pas compleet als iemand anders ernaar kijkt. Dat is geen tegenstrijdigheid. Het is gewoon hoe het werkt. De betekenis ontstaat in de ontmoeting. En die ontmoeting begint altijd met kijken. ‘Je hoeft het niet te begrijpen,’ zegt Peter. ‘Kijk gewoon wat het met je doet.’
Meer van zijn werk is te vinden op www.petervial.nl
Comments